გამოსაცდელი ვადა შრომის კოდექსის მე-17 მუხლით
ცნობილია ასევე როგორც: საცდელი ვადა საქართველო, შრომის კოდექსის მე-17 მუხლი, გამოსაცდელი ვადა საქართველო
საქართველოს შრომის კოდექსის მე-17 მუხლი მხარეებს უფლებას აძლევს, პირის სამუშაოსთან შესაბამისობის დასადგენად მხოლოდ ერთხელ და მხოლოდ წერილობით დადონ შრომითი ხელშეკრულება გამოსაცდელი ვადით, არაუმეტეს 6 თვისა. თუ ამ ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული, მისი შეწყვეტისას 48-ე მუხლით გათვალისწინებული გაფრთხილება და კომპენსაცია არ ვრცელდება (მე-17 მუხლის მე-4 პუნქტი), ხოლო დასაქმებულს ნამუშევარი დრო უნაზღაურდება.
გამოსაცდელი ვადა ერთადერთი ჩაშენებული მექანიზმია, რომელიც ქართული კანონმდებლობით დამსაქმებელს ახალ დასაქმებულთან შრომითი ურთიერთობის მარტივად შეწყვეტის საშუალებას აძლევს, თუ ის სამუშაოს ვერ ერგება. გამოსაცდელი ვადის მიღმა დამსაქმებლის მიერ ყოველ შეწყვეტას სჭირდება 47-ე მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული საფუძველი, ხოლო შტატის შემცირების ტიპის შემთხვევებში — 48-ე მუხლის წესი: 30 დღის გაფრთხილება და არანაკლებ 1 თვის ანაზღაურება, ან 3 დღის გაფრთხილება და არანაკლებ 2 თვის ანაზღაურება.
მაქსიმალური ხანგრძლივობა: ექვსი თვე
მე-17 მუხლის პირველი პუნქტი გამოსაცდელ ვადას 6 თვით ზღუდავს და ერთსა და იმავე პირთან მხოლოდ ერთხელ უშვებს. უფრო ხანგრძლივი ვადა, ისევე როგორც მეორე გამოსაცდელი ვადა, დაუშვებელია. მე-3 პუნქტის თანახმად, დამსაქმებელს გამოსაცდელი ვადის განმავლობაში ნებისმიერ დროს შეუძლია დასაქმებულთან ვადიანი ან უვადო შრომითი ხელშეკრულების დადება.
მხოლოდ მხარეთა წერილობითი შეთანხმებით
გამოსაცდელი ვადით შრომითი ხელშეკრულება იდება მხარეთა შეთანხმებით და მხოლოდ წერილობითი ფორმით (მე-17 მუხლის პირველი პუნქტი). დამსაქმებელს არ შეუძლია უკვე დასაქმებულ პირს ცალმხრივად დაუწესოს გამოსაცდელი ვადა. თუ წერილობითი ხელშეკრულება გამოსაცდელი ვადით არ არსებობს, არც გამოსაცდელი ვადა არსებობს და პირველივე დღიდან მოქმედებს 47-ე და 48-ე მუხლების ჩვეულებრივი წესები.
შეწყვეტა გამოსაცდელი ვადის განმავლობაში
- დამსაქმებელს შეუძლია გამოსაცდელი ვადით დადებული ხელშეკრულების შეწყვეტა ნებისმიერ დროს (მე-17 მუხლის მე-3 პუნქტი)
- კოდექსით გაფრთხილება არც ერთი მხარისთვის არ არის სავალდებულო — 48-ე მუხლი, მათ შორის დასაქმებულის 30-დღიანი გაფრთხილების წესი, არ ვრცელდება, თუ ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული (მე-17 მუხლის მე-4 პუნქტი)
- 48-ე მუხლით გათვალისწინებული კომპენსაცია და წერილობითი დასაბუთების პროცედურა არ ვრცელდება, თუ ხელშეკრულება მათ არ ითვალისწინებს
- შეწყვეტა მაინც არ შეიძლება იყოს დისკრიმინაციული (47-ე მუხლის მე-5 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტი)
- დასაქმებულს ნამუშევარი დრო უნაზღაურდება (მე-17 მუხლის მე-2 და მე-4 პუნქტები)
- თუ ხელშეკრულებას დამსაქმებელი წყვეტს, გამოუყენებელი შვებულება ანაზღაურდება შრომითი ურთიერთობის ხანგრძლივობის პროპორციულად (31-ე მუხლის მე-5 პუნქტი), ხოლო საბოლოო ანგარიშსწორება 7 კალენდარული დღის ვადაში უნდა მოხდეს (44-ე მუხლი)
ერთჯერადი გამოყენების წესი
მე-17 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ერთსა და იმავე პირთან გამოსაცდელი ვადით ხელშეკრულება მხოლოდ ერთხელ შეიძლება დაიდოს. იმავე დამსაქმებელთან სხვა თანამდებობაზე გადასვლისას ახალი გამოსაცდელი ვადა დაუშვებელია, ისევე როგორც ექვსთვიანი გამოსაცდელი ვადის ორ სამთვიან ვადად დაყოფა გაგრძელების შესაძლებლობით.